دسته بندی: دندانپزشکی

هر آنچه که باید درباره فیشورسیلانت بدانید

درباره روش فیشورسیلانت بیشتر بدانید

اگر دقت کنید، متوجه می‌شوید که سطح بالایی دندان‌های عقبی (آسیاب) از شیارهای باریک و عمیقی به نام «فیشور» و حفره‌های ریزی تشکیل شده است. ازآنجایی‌که در زمان مسواک زدن امکان دسترسی به فیشورها کمی دشوار است، ممکن این مساله باعث باقی‌ماندن ذرات غذا و ایجاد پلاک‌های دندانی شود و دندان‌های شیری را در معرض خطر پوسیدگی خفیف تا شدید قرار دهد.

با توجه به اینکه کودکان خردسال نیز در زمینه رعایت بهداشت دهان و دندان خود دقت عمل ویژه‌ای ندارند. طبق آمار، تقریبا 50% کودکان و نوجوانان در جهان درگیر مشکل پوسیدگی دندان هستند.

در این شرایط، معمولا دندانپزشکان متخصص کودکان به والدین توصیه می‌کنند که در کنار مسواک زدن، نخ‌دندان کشیدن، استفاده از یک رژیم غذایی سالم و حتی فلورایدتراپی، برای انجام تکنیک فیشورسیلانت دندان‌های شیری یا دائمی فرزند خود نیز اقدام کنند.

در طی فیشورسیلانت یا شیارپوش، پوشش سختی این شیارها و حفره‌ها را می‌پوشاند. در نتیجه به شکل قابل توجهی مانع از گیر افتادن غذا و ایجاد پلاک دندانی می‌شود و خطر پوسیدگی و نیاز به انجام روش‌های درمانی دشواری مانند عصب کشی و ایجاد روکش دندان شیری را به حداقل می‌رسد. علاوه بر این، با صاف شدن سطح بالایی دندان‌های شیری، امکان تمیز کردن آن‌ها با مسواک برای کودک آسان‌تر می‌شود. متاسفانه بعضی از والدین به‌دلیل عدم همکاری کودک یا هزینه فیشورسیلانت، به‌موقع برای انجام آن اقدام نمی‌کنند. درحالی‌که انجام این روش پیشگیرانه و مراقبتی، خیلی به‌صرفه‌تر از مراجعات مکرر به مطب دندانپزشکی برای انجام روش‌های مختلف درمان پوسیدگی یا کشیدن دندان است.

انواع مواد مورد استفاده در تکنیک فیشورسیلانت

در حال حاضر دندانپزشکان از دو نوع سیمان گلاس آیونومر (GIC) و رزین برای فیشورسیلانت استفاده می‌کنند. اگرچه ماده گلاس آیونومر از جنس پلاستیک و همرنگ دندان طبیعی است اما استحکام بالایی ندارد و در مواردی احتمال نفوذ میکروب‌های مضر دهان به زیر آن وجود دارد.

به‌همین‌دلیل، معمولا برای پوشش دائمی دندان‌های عقبی آسیاب که مدام با ذرات سخت غذا در تماس هستند از فیشورسیلانت رزینی (اکریلیک) استفاده می‌شود. مطمئنا استحکام و طول عمر بیشتری دارد. البته ازآنجایی‌که روند نصب این نوع فیشورسیلانت پیچیده‌تر است و زمان بیشتری می‌برد، برای کودکان کم سن‌ و سال و مضطرب که همکاری مناسبی ندارند، از فیشورسیلانت گلاس آیونومر به‌صورت موقت استفاده می‌شود.

نحوه نصب انواع فیشورسیلانت

فیشورسیلانت روشی بدون درد و غیر تهاجمی محسوب می‌شود و نیازی به تزریق ماده بی‌حسی ندارد. کل این روند ممکن است 30 تا 45 دقیقه طول بکشد. از مراحل نصب فیشورسیلانت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. پاکسازی و تمیز کردن سطح دندان. ابتدا دندانپزشک متخصص کودکان به کمک یک مته مخصوص اقدام به تمیز کردن و از بین بردن هرگونه پلاک یا جرم دندانی موجود در شیارها می‌کند. چراکه در صورت وجود آن‌ها، احتمال نچسبیدن کامل سیمان فیشورسیلانت وجود دارد.
  2. خشک کردن سطح بالایی دندان. در مرحله بعد دندانپزشک سعی می‌کند که به کمک پد مخصوص و رول‌های پنبه ای، ذرات باقی‌مانده از پلاک‌های تراشیده شده و بزاق را حذف و به طور کامل شیارها را خشک کند.
  3. استفاده از یک محلول خاص. لازم است که دندانپزشک با مالیدن یک ماده محلول به از بین بردن کامل باکتری‌های موجود در شیارها در جهت چسبندگی مناسب فیشورسیلانت به سطح دندان کمک کند.
  4. نصب فیشورسیلانت. قبل از اعمال سیمان فیشورسیلانت معمولا دندانپزشک از کودک می‌خواهد که به کمک آب دهان خود را بشوید. سپس دوباره به کمک پد مخصوص سطح دندان به‌خوبی خشک شده و فرآیند نصب انجام می‌شود. در نهایت نیز به کمک تابش امواج فرانبنفش یا لیزر ساختار مواد رزینی تثبیت می‌شود.

اگرچه دندانپزشک عمومی قابلیت انجام این تکنیک عالی را دارد اما مطمئنا دندانپزشک متخصص کودکان تجربه و تبحر بیشتری برای کار روی دندان‌های شیری دارد.

تجربه نشان داده است که پوشش فیشورسیلانت معمولا به مدت 5 تا 10 سال عمر می‌کند. پس از این بازه زمانی، در صورت مشاهده علائم پوسیدگی دندان طی معاینه یا به کمک تصویربرداری با اشعه ایکس، باید برای برداشتن و ترمیم آن اقدام شود. به‌همین‌دلیل، اغلب کارشناسان توصیه می‌کنند که همه کودکان هر 6 ماه یکبار نیاز به مراجعات منظم دندانپزشکی دارند.

سخن آخر

بنابراین اگر کودک شما به‌صورت ژنتیکی یا در اثر عدم رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان مستعد پوسیدگی دندان است، حتما قبل از 6 سالگی پس از مشورت با دندانپزشک متخصص برای انجام روش‌های پیشگیرانه و مراقبتی مانند فلورایدتراپی یا فیشورسیلانت اقدام کنید.

در غیر این صورت، احتمالا کودک شما قبل از رسیدن به سن بلوغ با خرابی تعدادی از دندان‌های آسیاب مواجه خواهد شد. این مساله در افتادن زودرس دندان‌های شیری و اختلال در روند رشد فک، گفتار و غذا خوردن کودک بسیار موثر است.

درباره متخصص دندانپزشکی کودکان بیشتر بدانید

از خدمات منحصربه‌فرد متخصص دندانپزشکی کودکان چه می‌دانید؟

دندان‌های شیری کودکان در شش ماه اول زندگی رشد می‌کنند. این دندان‌ها در حدود شش یا هفت سالگی کودک شروع به افتادن می‌کنند و دندان‌های دائمی جایگزین آن‌ها می‌شوند. اگرچه دندان‌های شیری موقتی هستند اما مهم است که مراقبت از آن‎ها را زودتر شروع کنیم. زیرا پوسیدگی دندان شایع‌ترین بیماری مزمن دوران کودکی است و کارشناسان تخمین زده‌اند که بیش از 50 درصد بچه‌ها درگیر این مشکل هستند.

مطمئنا مراجعه فرزند شما به متخصص دندانپزشکی کودکان از سن یک سالگی به بعد، تضمین خوبی برای غربالگری و درمان مناسب به‌منظور جلوگیری از مشکلات دندانی در آینده است. در ادامه به جزئیات بیشتری از این مساله اشاره خواهیم کرد.

چرا باید به متخصص دندانپزشکی کودکان مراجعه کرد؟

سلامت دهان و دندان نقش مهمی در سلامت کلی بدن دارد. توجه به عادات صحیحی مانند مسواک زدن و نخ دندان کشیدن، باکتری‌های مضر دهان را تحت کنترل قرار می‌دهد و از ایجاد عفونت در دهان و دندان و سایر قسمت‌های بدن جلوگیری می‌کند.

پوسیدگی دندان می‌تواند باعث ایجاد التهاب یا حتی عفونت در بافت حساس پالپ دندان شود. وضعیتی‌که منجر به دندان‌درد شدید و بی‌قراری و ناراحتی کودک خواهد شد. اگر نیاز به کشیدن زودهنگام دندان شیری خراب باشد، احتمالا دندان‌های مجاور آن فضای لازم را برای رویش دندان دائمی اشغال خواهند کرد. در نتیجه منجر به نامنظم شدن ظاهر دندان‌ها و ضرورت انجام ارتودنسی در سنین نوجوانی خواهد شد.

به طور کلی، افتادن یا کشیدن پیش از موعد دندان‌های شیری باعث بروز مشکلاتی در گفتار و غذا خوردن کودک یا حتی روند رشد طبیعی فک می‌شود. بنابراین، مراقبت مداوم از دندان‌های شیری تحت نظر متخصص دندانپزشکی کودکان اهمیت زیادی دارد.

بهتر است بدانید که یک دندانپزشک متخصص کودکان پس از گذراندن 6 سال دوره دکترای عمومی دندانپزشکی، به مدت 3 سال تحت آموزش‌های تخصصی در زمینه روانشناسی و رشد و تکامل کودک، نحوه پیشگیری، تشخیص و درمان مشکلات دهان، دندان و لثه کودکان از نوزادی تا بلوغ، دندانپزشکی تحت بیهوشی و آرام‌بخشی برای کودکان در شرایط خاص یا معلول و غیره قرار گرفته است.

بنابراین، می‌توانید انتظار داشته باشید که در مقایسه با دندانپزشک عمومی تجربه و تبحر بیشتری در مواجهه با مشکلات دهان و دندان کودک شما داشته باشد.

متخصص دندانپزشکی کودکان قابلیت ارائه چه خدماتی را دارد؟

متخصص دندانپزشکی کودکان در مرحله اول می‌تواند به والدین و کودکان اهمیت ایجاد عادات خوب دندانپزشکی (مانند نحوه صحیح تمیز کردن لثه و دندان نوزادان، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن کودکان، شیوه استفاده از پستانک و کنترل مکیدن انگشت شست) و عادات غذایی صحیح را آموزش دهد. در مرحله بعد نقش مهمی در پیشگیری از مشکلات دندانی با روش‌هایی مانند فلورایدتراپی، فیشورسیلنت یا جرم‌گیری دارد.

درصورتی‌که حین معاینه متوجه آسیب‌های دندانی (مانند شکستگی یا افتادن دندان شیری در اثر ضربه) یا بیماری‌های دندان و لثه (مانند پوسیدگی خفیف تا شدید دندان، التهاب و عفونت لثه) شود، با روش‌هایی مانند پالپکتومی، پالپتومی، درمان ریشه یا روت‌کانال و در نهایت کشیدن دندان برای درمان اقدام خواهد کرد.

البته متخصص دندانپزشکی کودکان قابلیت ارزیابی و درمان اولیه برای صاف کردن دندان‌ها (ارتودنسی) و تشخیص بیماری‌های دهان مرتبط با بیماری‌هایی مانند دیابت، نقص مادرزادی قلب، آسم، تب یونجه و اختلال کمبود توجه و بیش‌فعالی (ADHD) را نیز دارد.

ازآنجایی‌که اغلب کودکان همکاری لازم را برای درمان مشکلات دندانی ارائه نمی‌دهند، دندانپزشک متخصص کودکان آموزش دیده است که چگونه از نظر روانی بتواند به آن‌ها نزدیک شود. البته این راهکار همیشه موثر نخواهد بود و لازم است متخصص دندانپزشکی کودکان برای بچه‌های غیرهمکار و مضطرب، به‌خصوص در اثر ابتلا به بیماری‌های فلج‌کننده جسم یا ذهن (مانند سندرم داون) یا بیماری‌های روانشناختی (مانند اوتیسم یا بیش‌فعالی)، از روش‌های آرام‌بخشی یا بیهوشی عمومی استفاده کند.

تکنیکی که دندانپزشک عمومی توانایی انجام آن را ندارد. این کار معمولا در مطب دندانپزشک یا گاهی در بیمارستان تحت نظر پزشک متخصص بیهوشی انجام می‌شود.

چه انتظاراتی باید در اولین ملاقات کودک با متخصص دندانپزشکی کودکان داشته باشید؟

متخصصان توصیه می‌کنند که کودک خود را 6 ماه یا حداکثر 12 ماه پس از رویش اولین دندان شیری نزد دندانپزشک متخصص کودکان ببرید. اولین ویزیت معمولا بین 30 تا 45 دقیقه طول می‌کشد و نوع معاینه و درمان بستگی به سن کودک دارد.

در طول معاینه معمولا دندانپزشک سوالاتی از عادات غذایی و نحوه رعایت بهداشت دهان و دندان فرزند شما می‌پرسد و اطلاعاتی در مورد شیوه صحیح حفظ سلامت دهان و دندان‎ها ارائه می‌دهد. انجام معاینه کامل برای بررسی وضعیت رشد دندان‌ها، لثه، فک‌ و بافت‌های اطراف دهان لازم است.

اگر به پولیش و تمیز کردن دندان‌ها برای از بین بردن هرگونه پلاک، جرم یا لکه نیاز باشد، حتما انجام خواهد شد. اصولا دندانپزشک از تصویربرداری با اشعه ایکس برای کودکان خردسال استفاده نمی‌کند، مگر اینکه به پوسیدگی دندان مشکوک شده باشد یا نیاز به ارزیابی دقیق‌تری از ریشه دندان شیری داشته باشد. درصورتی‌که در طول معاینه مشکلات دندانی ویژه‌ای تشخیص داده شوند، در طی جلسات بعدی برای درمان آن‌ها اقدام خواهد شد.

سخن آخر

بنابراین برخلاف دندانپزشک عمومی، یک متخصص دندانپزشکی کودکان به‌دلیل آموزش تخصصی خود می‌تواند بسیاری از موقعیت‌های رفتاری دشوار کودکان را مدیریت و با تجربه بیشتری برای تشخیص و درمان اقدام کند. اگر برای سلامت دهان و دندان فرزند خود اهمیت ویژه‌ای قائل هستید، بهتر است هر 6 ماه یکبار برای معاینات منظم دندانپزشکی برنامه‌ریزی کنید.

از دندانپزشکی اطفال چه می‌دانید؟

واقعا با وجود موقتی بودن دندان‌های شیری آیا نیازی به مراقبت یا مراجعه منظم به دندانپزشکی اطفال برای تشخیص و درمان مشکلات احتمالی آنها است؟ در این زمینه با ما همراه باشید!

درباره متخصص دندانپزشکی کودکان بیشتر بدانید

اصولا این متخصص دندانپزشکی کودکان است که می‌تواند به‌ صورت تخصصی برای تشخیص و درمان مشکلات دندانی در نوزادان، کودکان و نوجوانان اقدام کند. در این زمینه با ما همراه باشید!

دندان قروچه در کودکان (Bruxism)

دندان قروچه یا فشردن فکین در کودکان تا 5 سالگی و در شب بسیار رایج است .این عادت اغلب اوقات خفیف می باشد؛با این حالت گاهی اوقات به حدی شدید می شود که والدین و خواهر و برادرها را بیدار می کند.

فشردن فک در دوران کودکی اغلب به خودی خود یا با رشد فک و فرارسیدن دوران بلوغ درمان می شود. در بیشتر موارد ، هنگامی که کودکان دندان های شیری خود را از دست می دهند ، از شدت دندان قروچه کاسته شده یا به طور کامل برطرف می گردد. با این حال ، تعداد کمی از کودکان این عادت را تا بزرگسالی ادامه می دهند. اگر علت استرس باشد ، تا زمانی که مشکل برطرف نشود ، این عمل ادامه خواهد یافت.اگرچه علت اصلی دندان قروچه در کودکان مشخص نیست، به طور کلی علل زیر می توانند در بروز این عادت دخیل باشند:

راه های درمان دندان قروچه
  • عوامل موضعی: تداخلات اکلوژنی (تماس نامناسب بین دندان های فک بالا و پایین) ، ترمیم های دندانی بلند
  • عوامل سیستمیک: بیماری های انگلی و گوارشی ، سو ء تغذیه و کمبودهای تغذیه ای ، آلرژی ، اختلالات غدد درون ریز
  • عوامل روانشناختی: اختلالات شخصیتی و استرس و اضطراب

عادت های ناخودآگاه مانند جویدن ناخن ، جویدن مداد و خودکار می تواند در فشار دادن فکین موثر باشد. در برخی موارد ، داشتن لوزه های بزرگ که باعث انسداد مجاری تنفسی فوقانی وتنفس دهانی می شوند ، به عنوان عامل دخیل در نظر گرفته شده است.

گاهی اوقات این عادت در زمان رویش دندان های شیری و دائمی دیده می شود؛با این حال، پس از رویش دندان ، این عادت در بیشتر موارد از بین می رود.

اگر فشردن دندان به موقع تشخیص داده شود ، با آگاهی ازعلل اصلی این مشکل می توان آن را درمان کرد. اما ، اگر درمان دیر انجام شود و دندان قروچه به عادت تبدیل شود ، باید با روش اصلاح عادت درمان شود.

راه های درمان دندان قروچه

بسته به علت مشکل، راهکارهای زیر می تواند کمک کننده باشد:

  • کاهش استرس در کودکان قبل از ساعت خواب
  • تمرینات ماساژ و کششی برای شل شدن عضلات در کودکان
  • خواندن کتاب قصه قبل از خواب
  • گرفتن دوش آب گرم یا قرار دادن یک حوله گرم روی گونه در جلوی گوش برای آرام کردن عضلات
  • گوش دادن به موسیقی ملایم و آرامش بخش
  • جلوگیری از جویدن قلم یا مداد در کودکان
  • ممنوعیت آدامس در طول روز
  • معاینه ترمیم دندانهای کودکان توسط دندانپزشک کودکان
  • در صورت لزوم استفاده از محافظ دهانی یا نایت گارد (night guard) تحت نظارت دندانپزشک کودکان
  • در صورت لزوم ارجاع به پزشک جهت بررسی مشکلات سیستمیک

فضانگهدارها

یکی از عملکردهای دندان های شیری حفظ فضا تا زمان افتادن آن ها و رویش دندان دائمی جایگزین می باشد. درصورت زود از دست رفتن دندان شیری به دلایل مختلف مثل ضربه یا پوسیدگی شدید و عفونت دندان، ممکن است فضانگهدار توسط دندانپزشک کودکان شما توصیه شود تا از از دست رفتن فضا و مشکلات دندانی در آینده جلوگیری شود. یادآوری این نکته مهم است که بعضی از دندان های شیری تا حدود سن 12 سالگی کودک باید در دهان باقی بمانند.

فضانگهدارها از جنس فلز یا پلاستیک (آکریل) بوده که اختصاصی و متناسب با دهان کودک ساخته می شوند. بیشتر کودکان به سرعت به آنها عادت کرده و با آنها سازگار می گردند. فضا نگهدارها، فضای خالی باقی مانده توسط دندان از دست رفته را حفظ کرده و دندان های باقیمانده مجاور را در جای خود ثابت نگه می دارند تا از حرکت آن ها جلوگیری شود. درصورت عدم استفاده از فضا نگهدار، دندان های مجاور می توانند به سمت فضای خالی متمایل شده که موجب انحراف در رویش و کج شدن دندان های دائمی می شود. در صورت عدم درمان این شرایط، ممکن است در آینده به درمان ارتودنسی نیاز باشد. بنابراین پیش گیری از این وضعیت و حفظ دندانها در موقعیت طبیعی خود با فضا نگهدار، یک درمان مقرون به صرفه  می باشد.

در موارد از دست رفتن دندان های قدامی در سنین پایین، دندانپزشک کودکان با در نظر گرفتن همکاری کودک و زمان رویش دندان ها، ممکن است پلاک متحرک یا ثابت همراه با دندان های قدامی را پیشنهاد دهد که می تواند در بازسازی لبخند کودک و افزایش اعتماد به نفس او کمک کننده باشد.

فلوراید و روش های استفاده از آن

فلوراید یک ماده معدنی طبیعی بوده که از چند راه موجب افزایش مقاومت دندان و پیش گیری از پوسیدگی می گردد:

  • مقاومت مینای دندان به پوسیدگی را افزایش می دهد.
  • مواد معدنی دندان را بازسازی می کند و وارد شدن یون های کلسیم و فسفات به ساختار دندان را تسهیل می کند.
  • فلوراید جذب شده از راه سیستمیک، وارد ساختار دندان‌های رویش نیافته شده و با ترکیب شدن آن با مینا و عاج، ترکیب جدیدی حاصل می‌شود که نسبت به اسید تولید شده توسط باکتری‌های پوسیدگی زا مقاوم‌تر است.
  • فلوراید موضعی دارای خواص ضد میکروبی است که به باکتری های تجمع یافته در سطح دندان حمله می کند. بنابراین کاربرد موضعی فلوراید علاوه بر پیشگیری از پوسیدگی‌های جدید، در توقف یا کند کردن روند پیشروی پوسیدگی‌های اولیه نیز تأثیر دارد.
  • فلوراید می تواند به دو صورت موضعی و سیستمیک (خوراکی) مورد استفاده قرار گیرد. در روش موضعی، فلوراید مستقیماً در مجاور سطوح دندان قرار داده می‌شود. متداول‌ترین شکل آن استفاده از خمیردندان‌های حاوی فلوراید است. روش‌های دیگر موضعی شامل دهان شویه، ژل و وارنیش های فلوراید می‌باشد.
فلوراید - مکانیسم
فلوراید – مکانیسم
  • در روش سیستمیک، فلوراید جذب شده و در زمان شکل گیری دندان ها، وارد ساختار آن ها می شود. در این روش فلوراید به آب، نمک یا شیر افزوده می‌شود یا با مصرف غذا و میوه های حاوی فلوراید جذب بدن می شود. در مناطقی که غلظت فلوراید آب پایین باشد ممکن است مکمل های فلوراید به شکل قرص یا قطره برای گروه های با ریسک بالای پوسیدگی تجویز شود.
فلوراید - دهانشویه
فلوراید – دهانشویه
  • دهان شویه حاوی فلوراید یک محلول غلیظ است که بسته به غلظت فلوراید موجود در آن برای شستشوی روزانه ( 0.05 %) یا هفتگی (0.2 %) دهان به کار برده می‌شود. برای استفاده از دهان شویه فلوراید باید هربار 5 سی سی از دهان شویه را به مدت یک دقیقه در دهان گرداند و بعد بیرون ریخت .بهتر است قبل از استفاده از دهان شویه، نخ دندان و مسواک زده شود. همچنین حداقل تا نیم ساعت بعداز استفاده از دهان شویه نباید چیزی خورد و دهان را شست تا دهان شویه موثرتر باشد. بهترین زمان برای به کار بردن دهان شویه فلوراید درست قبل از خواب است، تا فلوراید مدت زمان بیشتری در تماس با دندان ها باقی بماند. هنگام استفاده از دهان شویه فلوراید به خصوص در مورد کودکان باید حتما توجه کرد که دهان شویه بیرون ریخته شده و بلعیده نشود. بنابراین دهانشویه ها معمولا در کودکان بالای 6 سال توصیه شده و در صورتی که به علت ریسک بالای پوسیدگی در کودکان زیر 6 سال تجویز شوند، استفاده از آن باید با نظارت والدین صورت گیرد.

مراقبت های پس از فلورایدتراپی ( وارنیش فلوراید)

فلوراید - وارنیش
فلوراید – وارنیش
  • وارنیش‌ فلوراید، یا فرم تغلیظ شده فلوراید، ماده‌ای چسبناک است که وقتی در تماس با بزاق دهان قرار می گیرد، سخت می شود و توسط دندانپزشک به طور مستقیم روی دندان‌ها استفاده می‌شوند. این روش غلظت بالایی از فلوراید را در ماده‌ای با حجم کم در تماس نزدیک با دندان‌ها به مدت چند ساعت تأمین می‌کند. استفاده درست و صحیح از وارنیش ها احتمال بلعیده شدن آنها در هنگام استفاده را کاهش داده و استفاده از آن حتی در کودکان با سن کم خطری به دنبال ندارد.  وارنیش ها باید با فواصل زمانی برابر حداقل دو مرتبه در سال استفاده شوند تا نتایج حاصل از استفاده از آنها پایدار بماند. بنابراین دندانپزشک کودکان بر اساس ریسک پوسیدگی کودک شما فواصل 3-6 ماهه فلورایدتراپی را توصیه می کند.

روکش دندان های شیری چیست و استفاده از آن چه ضرورتی دارد؟

روکش های کودکان به طور کلی به یکی از دو دلیل زیر در دندان های خلفی استفاده می شوند:

  • برای حفظ دندان دچار پوسیدگی وسیع که ساختار باقی مانده آن قادر به حفظ ماده پرکردگی نیست.
  • به عنوان یک راه پیشگیری در برابر پوسیدگی در آینده در بین کودکان در معرض خطر بالای پوسیدگی

این روکش های نقره ای از جنس استیل ضدزنگ بوده و اصطلاحاً SSC یا Stainless Steel Crowns نامیده می شوند. روکش های SSC از قبل ساخته شده بوده و دارای قابلیت انطباق و تنظیم برای دندان های مختلف هستند. از مزایای این روکش ها دوام و ماندگاری بالای آن ها، جلوگیری از شکستگی دندان ها و امکان قراردهی آن ها بلافاصله پس از عصب کشی  یا تراش دندان (بدون قالب گیری) می باشد. همچنین به دلیل این که کاملا دندان ها را پوشش می دهد از پوسیدگی آن ها در آینده جلوگیری می کنند.

لازم به ذکر است  این روکش ها با روند رویش دندان های دائمی جایگزین تداخلی نداشته و در نهایت با تحلیل ریشه و لق شدن دندان شیری، می افتند.

اولین دندان آسیای بزرگ دائمی و اهمیت آن

این دندان در حدود 6 سالگی در قسمت خلفی دهان و پشت دندان های شیری شروع به رویش می کند، به همین علت گاها به دندان 6 سالگی معروف است. بنابراین اگر از خط وسط بین دندان های کودک، دندان ها را بشمارید، ششمین دندان در هر ربع فک (فک بالا و پائین- راست و چپ) دندان آسیای اول خواهد بود.

اهمیت این دندان:

 این دندان علاوه بر نقش مهمی که در عمل جویدن دارد، به عنوان راهنمای رویشی سایر دندان های دائمی عمل کرده و نقش مهمی در نحوه قرارگیری نهایی دندان ها و زیبایی چهره ایفا می کند.

علت آسیب پذیری این دندان:

  1. محل رویش: ازآنجا که این دندان پشت دندان های شیری روئیده و جایگزین دندانی نمی شود (یعنی دندان شیری قبل از آن نمی افتد)، متاسفانه بسیاری از والدین متوجه رویش این دندان در دهان کودک نمی شوند و گاها زمانی از وجود این دندان آگاه می شوند که دندانپزشک هنگام معاینه دهان کودک، به پوسیدگی و لزوم ترمیم آن اشاره می کند.
  2. مینای دندان (خارجی ترین لایه تاج دندان که در تماس با مواد غذایی است) تا 2سال پس از رویش هنوز به بلوغ و استحکام نهایی خود نرسیده و بنابراین مقاومت کافی در برابر اسیدهای تولید شده توسط میکروب های پوسیدگی زا را ندارد.
  3. رویش این دندان مقارن با زمانی است که کودک وارد پیش دبستان یا مدرسه شده و بنابراین والدین کنترل کمتری روی تغذیه و مصرف مکرر میان وعده های پوسیدگی زا توسط کودک دارند.
  4. در سطح جونده این دندان ممکن است فرورفتگی ها و شیارهای عمیقی وجود داشته باشد که تمیزکردن آن برای کودک دشوار باشد. بنابراین به راحتی به محلی برای گیرکردن مواد غذایی و فعالیت میکروب های پوسیدگی زا تبدیل می شود.
  5. معمولا کودک در سنین ابتدایی مدرسه از مهارت و دقت کافی جهت مسواک زدن برخوردار نیست، بنابراین در صورت عدم نظارت و کمک والدین پوسیدگی در این دندان می تواند ایجاد و به سرعت پیشرفت کند.

توصیه های دندانپزشکی برای حفظ سلامت این دندان ها:

  • ویزیت و معاینات دوره ای 6 ماهه به منظور بررسی وضعیت این دندان ها و انجام فلورایدتراپی در مطب
  • رعایت بهداشت دقیق و جامع شامل: استفاده از مسواک، نخ دندان و دهان شویه با کمک یا نظارت والدین
  • مراجعه به دندانپزشک جهت بررسی لزوم انجام فیشورسیلانت (جهت آشنایی با فیشورسیلانت به این مطلب مراجعه کنید.)

ارتباط رژیم غذایی سالم و پوسیدگی دندان ها

درحضور باکتری، قند علت اصلی پوسیدگی دندان است. مهم تر از مقدار قندی که می خورید ، دفعات مصرف آن است.

یکی از پوسیدگی زاترین عادات غذایی، نوشیدن جرعه جرعه نوشابه یا آهسته میان وعده ها در مدت زمان طولانی است. توصیه می شود اگر می خواهید یک میان وعده یا نوشابه یا آب میوه بخورید بهتر است آن را بعد از غذا ، به عنوان دسر میل کنید یا آن را به صورت یک جا بنوشید. خوردن یا نوشیدن ماده شیرین برای مدت زمان طولانی موجب فراهم شدن یک منبع مداوم قند برای باکتری ها می گردد که درگذر زمان باعث پوسیدگی دندان می شود! بنابراین سعی کنید دفعات مصرف مواد غذایی حاوی منابع قندی را کاهش دهید.

 آنچه اهمیت دارد آگاهی از تمامی منابع قندی موجود در خوراکی هاست. تنها مواد غذایی شیرین پوسیدگی زا نیستند ، بلکه هر چیزی که می تواند به قند تبدیل شود، مانند تکه های نان می تواند پوسیدگی زا باشد. بنابراین کاهش مصرف قند برای پیشگیری از پوسیدگی و همچنین حفظ سلامت عمومی مفید است.

  • اما راهکار توصیه شده پس از مصرف مواد قندی چیست؟

 بهترین راه برای جلوگیری از ایجاد پوسیدگی، جلوگیری از باقی ماندن قند در کنار دندان است. مسواک زدن بعد از خوردن ماده غذایی ، یا جویدن آدامس بدون قند می تواند کمک کند. درصورت عدم دسترسی به این دو، شستن دهان با آب تا حدی می تواند در پاکسازی دهان کمک کننده باشد.

  • آیا ماده غذایی وجود دارد که بتواند از پوسیدگی دندان جلوگیری کند؟ جویدن مواد غذایی فیبردار  مانند سیب و هویج ممكن است تاثیری در حذف پلاك داشته باشد.

گروه دیگری از مواد غذایی که آسیب قابل توجهی به ساختار دندان وارد می کنند ، مواد غذایی اسیدی هستند که درصورت تماس مکرر با دندان ها، مواردی مثل لیمو، گریپ فروت، لواشک و .. می توانند موجب آسیب های جدی برگشت ناپذیر (نوعی از سایش به نام erosion) در دندان ها شوند.

برای رزرو نوبت در کلینیک دکتر زهرایی لطفا فرم زیر را تکمیل کنید.